Aan het einde van de middag valt er een kwartje. Mijn groep van vandaag was gevuld met oudste dochters. En het ging echt over oudste dochters en hun draagkracht!
De dame die zich aanmeld wil ergens van af maar ze weet niet hoe. Ze is in de positie terecht gekomen die zoals ze zegt, zelf heeft genomen. De positie van de drager van alles. Alle verlies en verdriet die deze familie te verduren heeft gehad hangt aan haar schouders en ze kan niet meer.
Als ik naar haar kijkt zie ik dat haar schouders het bijna begeven onder alle last. En samen sommen we op. Verlies van mensen levens, veel in korte tijd. En verlies van gezondheid ook. Verlies van een jonge moeder in haar familie. Als ze vertelt en even het besef aan raakt dat ze daarmee niet kan doen waar ze zelf naar verlangd laat ik de stilte vallen.
Ik zie haar grijzende haren en besef dat we in een groep zitten inclusief mijzelf met grijzende of al helemaal grijze haren. Ik voel de inleving van de andere aanwezige vrouwen, dat ze zich erkennen in dat het genoeg is.
Als je de oudste bent, ben je wellicht degene die het pad vrij maakt. Die in het midden staat van ouders en de volgende generatie. Ongemerkt was je ooit de stuwende kracht voor je moeder, of de energie gever voor je jongere broers en zussen. Of misschien droeg je helemaal alleen als je enigst kind bent.
En met het grijzen van je haren groeit het besef dat dat op een dag genoeg is. Dat je je handen vrij wilt maken en van het juk af wilt. Altijd een stap opzij te doen voor het proces van die ander.
We sommen op voor wie ze draagt en zetten ze neer in haar opstelling. Ik nodig haar uit zelf haar proces te doen en zich niet te laten vervangen door een representant.
In de zinnen: “Ik zie dat je veel verdriet hebt en ik zie ook dat jij het zelf kunt dragen” komt ze in haar eigen tranendal terecht. Ik vraag haar te buigen voor iedereen die zijn of haar verlies te nemen heeft. Ik zie opluchting ontstaan aan beide kanten.
Als ze de hele familie heeft laten weten dat ze voortaan alleen haar eigen verdriet draagt en erop vertrouwt dat zij dat ook kunnen ontstaat opluchting en kracht. Voortaan huil ik alleen mijn eigen tranen.
Ik wens haar sterkte als de de komende week haar eigen verdriet gaat voelen en de tranen gaat huilen die van haar zelf zijn.
Genoeg is genoeg. Ze krijgt twee handen en een vrij hart op JA te zeggen tegen wat het leven van haar verwacht.
En van niemand anders.